Cumhuriyet Dönemi Türkçe Haber Arşivi

Dünkü celsede Pr. Afet tezini izah etti, yabancı profesörler nutuklar söylediler

Haber Akşam Postası, 26 Eylül 1937

İkinci Türk Tarih kongresi dün son toplantısını yapmıştır.

Sabahki seksiyon toplantılarından sonra umumî heyet toplantısı saat on dörtte maarif vekili Saffet Arıkanın başkanlığında yapılmıştır.

İlk sözü Alman profesör Hartman almış, yeni Türkiyeden bahsetmiştir. İkinci celse Atatürkün huzurile ve yine Saffet Arıkanın riyasetinde açılmıştır. Vekillerin de hazır bulunduğu bu celsede profesör Afet “Türk-Osmanlı tarihinin karakteristik nokralarına bakış” mevzulu tezini büyük bir belâgat ve muvaffakiyetle okumuş, sık sık alkışlanmıştır.

Profesör Osmanlı imparatorluğunun kuruluşundan başlamış, içtimaî teşkilâtı Türk kültürünün inkişafı, ekonomik teşkilât, imparatorluğun azamî tevessü, inhitatın sebebleri, ıslahat teşebbüslerini ve manasını anlatmıştır.

Profesör Afetin tezinden sonra seksiyonların mesailerine ait zabıtlar okunmuş, reye konarak kabul edilmiştir.
Bundan sonra kongre reisi son gün münasebetiyle bazı profesörlerin söz istediklerini bildirerek bunlara birer birer söz vermiştir.

Profesör Hartman ilk sözü alarak şöyle demiştir:

“-Eğer teşekkürlerimizi kelimelerden başka bir şekilde de ifade edebilirsek, kendimizi bahtiyar addedebileceğimize emin olabilirsiniz. Türk tarihini daha derin anlamak için hepimiz candan gayret edeceğiz, bunu size vaadediyorum.”

Profesör Menghin’in sözleri:

“-Bize fevkalâde bir lûtufkârlıkla bu hâdiseyi yaşamak fırsatını verdiniz.Buna karşı en samimi teşekkürlerimizi sunarız ve ayni zamanda dahi Önderinizin daima yükselen devletinin ve halkının bütün bu inkişafları semerelerini şerefli bir sulh içinde zevk ile idrak etmesini dileriz.”

Profesör Rypka, Avrupanın en eski üniversitesi olan Şarl üniversitesi ile Çekoslavakya şark enstitüsünün hürmet ve sevgilerini türkçe olarak bildirerek şöyle demiştir:

“-Şimdiye kadar koyu karanlıklar içinde kalmış bazı meseleler aydınlanmağa başlamıştı. İmparatorluk devri bu meselelerin halline yardım edemedi. Ancak Türkiye Cumhuriyeti münevver hükûmeti ve bilhassa Reisicumhur sayesindedir ki hakikî ve ilmî bir tarih, yüksek himaye ve irşatlar altında inkişaf edebilir.

Fransız profesörü Delaporte, Oksford üniversitesi profesörlerinden Mayres memleketleri namına saygı ve sevgilerini bildirdiler.

İngiliz profesörü ezcümle şöyle demiştir:

“-Kongrenin bizzat Türk Cumhurreisi Atatürkün himayesi altında bulunması ve içtimaların sık sık onun huzuru ile şereflenmesi bu hâdiseye hususî bir ehemmiyet verdi. Bu suretledir ki yalnız ileriye değil mazisine de bakmasını bilen ve mazisine bakarak istikbalinin yolunu tayin eden bir millet için tarihî tetkikler ancak ehemmiyet kazanabilir. Kongrenin İngiliz azaları Türk Tarih kurumuna ve onun hâmisi olan Atatürke kalpten gelen hayranlıklarını ve şükranlarını sunarlar ve ilmin terakkisi ile beraber yürüyen büyük saadeti dilerler.”

Leh profesörü Trzevorskai de şöyle demiştir:

“-Temennimiz, bizim için pek aziz olan Türk milletinin, Büyük Önderinin dahiyane ve kuvvetli idaresiyle tarihinin pek şanlı yapraklarına yeni yapraklar ilâve etmesidir.”

İtalyan profesörü Rossi türkçe olarak şunları söylemiştir:

“-Türkiye ile İtalya arasındaki kültürel münasebetlerin daha büyük semereler vermesini temenni ederiz. Türk tarih kurumundan bir ricamız vardır ki, o da Türk-İtalyan bibliyografyası tertip edilmesi hakkında ileri sürdüğümüz teklifimizin kurum tarafından teyit edilmesidir. Ta ki, bu eser müşterek mesainin neticesi olarak daha iyi bir surette fiile getirilsin.
Yaşasın Atatürk’ün Türkiyesi.”

Bundan sonra Macar profesörü Comte Ziçi Macaristan namına demiştir ki:

“-Bu kadar yüksek cengâverlik ve siyaset an’anelerine malik milletinizin şimdi garp medeniyetimizin de faal bir yapıcısı olduğunu görmekle bahtiyarız. Büyük şefin bu değişiklikte ne kadar yüksek ve büyük bir rol oynadığını biliyor ve daha çok uzun yıllar muhterem ve Büyük Önderin size, gösterdiği yolda, rehber olmasını temenni ediyoruz.

Romanya profesörü Nestor, Yunan Profesörü Marinatos da kongre hakkında tahassüslerini bildirmişlerdir.

Son olarak başkan Saffet Arıkan kapanış nutkunu söylemiştir.

Bu haberle ilgili yapılan yorumları takip edebilirsiniz RSS 2.0 feed. Yorum yazabilirsiniz -, ya da sitenizden bağlantı verebilirsiniz.