Cumhuriyet Dönemi Türkçe Haber Arşivi

Spiker namzetleri nelerden imtihan vermek mecburiyetindedirler?

Haber Akşam Postası, 29 İlkteşrin 1937

Birkaç gün evvel, Ankara radyosu için genç bir kızımızın Londrada spikerlik tahsil ettiği ve bunda çok büyük muvaffakiyet gösterdiği yazıldı. Mikrofon önünde evvelden hazırlanmış şeyleri tekrardan ibaret bir vazifesi olduğu zannedilen zpikerin, işi sanıldığı kadar kolay değildir.

“Spiker” İngilizce bir kelimedir. İngilizce Speak söylemek demektir. Buna nazaran “Spiker” söyleyen adam; “Spikerin”, “söyliyen kadın” mânasını verir.

Spikerlik işinin ehemmiyeti ve güçlüğünü anlamak için, Avrupada bu hususta mektepler açılmış bulunduğunu hatırlamak kâfidir. Bu zorluğu ve işin ehemmiyetini daha ziyade meydana çıkarmak için ders sonunda namzetlerin aşağıda yazılı hususlardan imtihana tâbi tutulduklarını kaydedebiliriz:

1-Muhteviyatı ve münderecatı namzet tarafından malûm bir metnin mikrofon önünde okunması.
2-Muhteviyat ve münderecatı nazmet tarafından bilinmiyen bir metnin okunması.
3-Radyo istasyonu proğramının okunması.
5-Telâffuzları güç kelimelerden mürekkep bir metnin okunması.
6-Radyo istasyonunun hususiyetlerine göre Fransızca, İngilizce, Almanca metinler okunması.
7-Muhtelif ticaret ve san’at şubelerine göre ilânlar yazılması ve okunması.
8-Fena yazılmış ajans, matbuat haberlerinin okunması.
9-Okunurken derhal tashih edilecek üzere bozuk cümleli yazılar okunması.
10-Radyo istasyonlarının işleme ve sairesi hakkında malûmat.

Bütün bunlardan maada namzedin sesinin radyoya muvafık gelmesi şartı birinci derecede ehemmiyeti haizdir.

Ulus, 9 Ağustos 1939

Münakalât vekâleti P.T.T. dergisi zengin münderecat ile çıkmıştır. İçinde, telefonculuk, parazit nedir, ve antiparazit tertipler ne olabilir, daimi ve mütenavip cereyanda Om ve Kirşof kanunları, televizyon, âmme hizmetleri, posta tarihi ve postalarımız, radyo hakkında güzel makalaler vardır.

Haber Akşam Postası, 29 İlkteşrin 1937

İngilterenin en meşur fotoğraf acentası olan Keyston, kendisinin İstanbul mümessili bulunan gazetemiz fotoğrafçısı Aliye dün bir mektup göndermiştir.

Zarfın içinden bir mektupla İngilizce bir gazeteden kesilmiş bir resim çıkmıştır. Bu resim at üzerinde garip kıyafetli insanların bir sokaktan geçişini göstermektedir. Ali mektubu okuyunca hayretler içinde kalmıştır. Acenta mektubunda şöyle demektedir:

-Bir İngilizce gazeteden kesip gönderdiğim resim Fransızların Cezayir valii umumisini İstanbul sokaklarından geçerken göstermektedir.

O gazetenin İstanbul muhabiri bu resmi çekip gazetesine göndermiş, “Siz ne için bu resimden göndermediniz?”

Gazete parçasının yanındaki küçük yazı da “Cezayir valii umumisi İstanbul sokaklarında” şeklindedir.

Ali resmi bize getirip gösterdi. Kendisi gibi biz de hayretler içinde kaldık. Resmi siz de görüyorsunuz. İngiliz gazetesinin gafına ne dersiniz? İngiliz gazetesi şimali Afrikadaki Konstantin şehrini İstanbulun eski ismile karıştırmış olacak?

Ulus, 29 Temmuz 1939

Dünkü spor yazımızın bazı noktaları hatalı çıkmıştır. Mamafi bu hatalar yazının esas fikirlerini bozacak derecede değildir. Bundan dolayı karilerimizde özür dileriz.

Ulus, 29 Temmuz 1939

Fenerbahçe stadında bir hakemin yüzünde patlıyan yumruğun bahsi, tahmin etiğimiz ibi gazete sütunlarını doldurmakta devam ediyor.

Bir futbolcunun hakeme karşı yaptığı tecavüz çirkin bir hareketti. Herkes bu hareketi takbihte müttefikti. Çok güzel, fakat bunu yaptıktan sonra artık bu bahsin kapanması doğru olmaz mıydı? Hayır, bilakis, sanki bu yumruk, için için yanan kulüpçülük ihtiraslarını, şahsi muharrir husumetlerini ateşlemek için bir kibrit vazifesi görmüştür.Günlerdenberi gazete sayfalarına savrulan hakaretlerden, gösterilen yumruklardan, gıcırdatılan dişlerden göz gözü görmüyor.

Haddizatında alelade ve ehemmiyetsiz bir hadise olan tecavüz ancak binlerce seyircinin gözü önünde ve bir spor sahasında vukua geldiği için umumi takbihi mucip olmuştu. Fakat şimdi gazete sütunlarında yapılan horoz döğüşleri de binlerce kariin gözü önünde ve matbuat gibi şerefli bir sahada cereyan ediyor.

Bu hale bakıyoruz da, kimin kime nezaket dersi vermiye salahieti var diye düşünmekten kendimizi alamıyoruz.

Ulus, 29 Temmuz 1939

Son Posta refikimiz 10 yaşına girmiştir. Arkadaşımızı tebrik eder, bundan sonraki neşriyat hyatında da daima olduğu gibi muvaffakiyetler dileriz.

Yazı makinesi âlırken fiyatın ucuzluğuna değil makinenin mükemmeliyetine bakılır.
Fiat ve mükemmeliyet noktai nazarından yalnız sizi memnun edebilir.
Radio mekanik
Galta Voyvoda caddesi agopyan han zemin kat

İkdam, 22 Birinci kanun 1928

Emniyet direktörü bay Salih Kılıçtan aldığımız mektubu aynen neşrediyoruz:

Son posta gazetesinin 1/1/936 tarihli nüshasının 7.ci sahifesinde (Heyecanlı bir yılbaşı gecesi ışıklar sönünce bir kız kaçırdılar) söziyle başlıyan bir yazı görülmüştür. Bu yazı hakiki bir vakaya müstenit olmayıp bir hikâyeden ibarettir.

Bu yılbaşı İstanbulda eski senelere nisbeten büyük bir neşe ve eğlence ile geçmiştir. Hiç bir polis vakası ve hatta bir tarafta intizamsızlık bile görülmemiştir. Gazetede görülen yazının hakiki bir vaka gibi gösterilmiş ve alakayı bu suretle celbetmek istenilmiş bulunmasından dolayı hasıl olan yanlış duyguyu silmek için işin tavzihine lüzum gördüm.
Keyfiyetin bu suretle gazetenize yazılmasını dilerim.

Akşam, 4 Kanunusani 1936

İstanbulda ve Ankarada iki refikimiz coğrafya isimlerinin türlü türlü yazılmasından şikâyet ediyorlar. Fakat bu şikâyet eden gazetelerden birinin haritasında bile bu çeşid yazılış numunelerini görmüştük. Bazı isimler, mensub olduğu dildeki gibi yazılmış, bazı isimler türkçe okunduğu gibi… Calais‘yi böyle yazanlar da var, Kale gibi yazanlar da. Hele haritalarda her çeşidi görünüyor. Fakat ya Anadolu ajansına ne diyelim ki mübarek, bizim kırk yıllık Kahireyi Caire diye verdiği gibi Cezayire de Algeria diyip geçmişti. Böylece bütün ismi hasların dilimizdeki yazılışında tam bir anarşi hüküm sürüyor. Kale şehrini türkçe Ca-la-is diye okumaya alışmış olanlar için Kale büsbütün başka bir şehir ismi gibi gelecektir. Hele mekteb çocukları, gazete okurlarken belki pek iyi tanıdıkları isimlere yabancı kalacaklardır. Türkçe imlayı mutlaka ve derhal bir zaptü rapt alalım. Yoksa birgün bu karışıklığın içinden hiç çıkamayacağız.

Hakikat, 15 Ağustos 1940

Bu nam altında haftalık bir mecmua neşrine başlanmıştır. İlk nüshası iyi basılmış bir surette ve mütenevvi münderecat ile çıkmıştır. Tebrik ve muvaffakiyet temenni ederiz.

1 Mart 1938, Akşam